Dünyanın dört bir yanında yaban hayatını kırıp geçiren kuş gribi, yeni yok oluşların habercisi olabilir. The Guardian'ın aktardığına göre küresel koruma kuruluşu IUCN Kırmızı Listesi'ni güncellemeye hazırlanırken, bilim insanları salgının gerçek bedelini hesaplamanın neden bu kadar zor olduğunu anlatıyor.
Her şey göçmen kahverengi skua kuşlarıyla başladı. Kuşlar 2023'te Antarktika yakınlarındaki Güney Georgia Adası'na ölümcül bir yolcuyla geldi. Birkaç ay içinde üremek için karaya çıkan güney fil fokları hastalandı. Anneler ve yeni doğan yavrular halsiz düştü, titredi, nefes almakta zorlandı. Ardından son derece bulaşıcı H5N1 kuş gribinin yol açtığı korkunç bir toplu ölüm yaşandı.
İlk kez kuş gribi nedeniyle listede değişiklik
2025'e kadar Güney Georgia'da 53 binden fazla dişi fil foku öldü. Bilim insanlarına göre bu durum özellikle endişe verici, çünkü ada türün dünya genelindeki üreme popülasyonunun yarısından fazlasına ev sahipliği yapıyor. 2021'de kuzey yarımkürede yayılmaya başlayan virüsün güçlü bir türü, güney fil foklarının beş ana popülasyonunun dördüne ulaştı. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yeni doğan yavruların yüzde 90'ından fazlası ve yetişkin dişilerin yaklaşık yarısı öldü.
BM'nin kuş gribi ve yaban hayatı görev gücünün koordinatörü Ruth Cromie, "Bu yaban hayatı için bir korku filmi. Ölümlerin boyutu kesinlikle benzeri görülmemiş" dedi. IUCN Kırmızı Listesi, nisanda güney fil fokunun koruma statüsünü iki basamak birden düşürerek "asgari endişe" kategorisinden "hassas" kategorisine aldı. Bu, bir türün yok olma riskinin açıkça H5N1 nedeniyle artırıldığı ilk durum oldu.
Dört türün durumu yeniden inceleniyor
BirdLife International'a göre kuş gribi artık en az 40 kuş türü için bir koruma tehdidi oluşturuyor. Kuruluş, büyük skua, sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt pengueninin durumunu yeniden değerlendiriyor. Dünyadaki büyük skuaların yarısından fazlasının yaşadığı İskoçya'da izlenen kolonilerdeki popülasyon 2021-2023 arasında yüzde 76 azaldı. Sümsük kuşu da İskoçya'daki Bass Rock'ta yüzde 43, Galler'deki Grassholm'da yüzde 47 geriledi. Peru'daki deniz koruma alanlarında yaşayan pelikanların yaklaşık beşte biri, Şili kıyılarında ise 2023'te yaklaşık 3 bin Humboldt pengueni öldü.
Ölümleri saymak çok zor
Bilim insanlarına göre bir türün koruma statüsünü değiştirmek için hem salgın öncesi popülasyonu hem de ölüm sayısını bilmek gerekiyor, ancak bu veriler çoğu zaman eksik. BirdLife International'dan Wouter Langhout, "Ölü kuşların çoğunu genellikle bulamazsınız. Denizde ölürlerse kaybolup giderler" diyor. Kuruluştan Rob Martin ise toplu ölümlerin ardından "aceleci" kararlardan kaçınmak gerektiğini, çünkü "kritik tehlike altında" gibi kategorilerin hükümet harcamalarını ve koruma fonlarını yönlendirdiğini söylüyor.
Örneğin sümsük kuşunun iki büyük kolonisindeki sert düşüşe rağmen, kuzeydoğu Atlantik'teki popülasyonun tamamı 2013-2024 arasında en fazla yüzde 17 geriledi. Antarktika kürklü foklarında ise hastalık dişilerden çok erkekleri vurdu, bu da türün uzun vadede daha az etkilenebileceği anlamına geliyor. Uzmanlar, yavaş üreyen deniz kuşları ve fil fokları gibi türlerde ise üreme çağındaki yetişkinlerin büyük kaybının kısa sürede ciddi popülasyon düşüşlerine dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
Bu yazı hakkında ifade bırakın
OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.
İlginizi çekebilir
Cape Town'da babunların taşınması protestolara yol açtı
Güney Afrika'nın Cape Town kentinde insanlarla çatışmanın arttığı gerekçesiyle 44 üyeli Waterfall babun sürüsü yakalana…
Hayatı boyunca yalnız yaşayan goril Jojo'ya arkadaş aranıyor
Bebekken ailesini öldüren kaçak avcılar tarafından yakalanıp Gabon'da özel bir hayvanat bahçesinde yıllarca küçük bir k…
Bir kedinin eve getirdiği ölü kuş, İngiltere'de 47 yılda yalnızca 17 kez kaydedilen nadir bir Sibirya ötücüsü çıktı
İngiltere'nin Cumbria bölgesindeki Brampton'da bir kedinin eve getirdiği ölü kuşun, kızılgerdanın akrabası olan ve 1975…

The Cardigans İngiltere'de dört konser verecekMüzik
MongoDB analitik veritabanı Firebolt'u satın aldıYazılım
Canva'ya üretken yapay zekâyı kapatma düğmesi geldiYapay zekâ
Xbox kullanıcıların arka planını GTA 6 reklamına çevirdiOyun
Burun damlası yaşlı farelerin hafızasını gençleştirdiGenel
Google'ın uzaydaki yapay zekâ sunucularını Blue Origin taşıyacakTeknoloji



