İçeriğe atla
Kâğıt kolaj illüstrasyon: volkanik dağlar önünde farklı renkte toprak katmanlarından bir tepecik ve üzerinde bir urne, çevresinde renkli mısır koçanları, eski kitaplar ve Maya motifleri, solda Miguel Ángel Asturias'ın siyah beyaz polaroid fotoğrafı.
Fotoğraf: Dominique Roger / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 IGO

Nobelli yazar Asturias 52 yıl sonra Guatemala'da toprağa verildi

1967 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Guatemalalı yazar Miguel Ángel Asturias'ın Paris'teki Père Lachaise mezarlığında bulunan külleri, ölümünden 52 yıl sonra ülkesine getirilerek Guatemala'nın dört bir yanından toplanan topraklara gömüldü. 1954'teki darbenin ardından vatandaşlıktan çıkarılıp sürgüne gönderilen yazarın oğlu, "Artık kendi göğünün altında uyuyacaksın" dedi.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kâğıt kolaj illüstrasyon: volkanik dağlar önünde farklı renkte toprak katmanlarından bir tepecik ve üzerinde bir urne, çevresinde renkli mısır koçanları, eski kitaplar ve Maya motifleri, solda Miguel Ángel Asturias'ın siyah beyaz polaroid fotoğrafı.
Fotoğraf: Dominique Roger / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 IGO

Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Guatemalalı yazar ve diplomat Miguel Ángel Asturias, ölümünden 52 yıl sonra nihayet vatanında. BBC'nin aktardığına göre yazarın külleri Paris'ten getirilerek Guatemala'da toprağa verildi.

Ülkenin dört bir yanından toprak

Asturias 1974'te Madrid'de kanserden hayatını kaybetmeden önce Paris'te yaşıyordu ve külleri de Paris'teki ünlü Père Lachaise mezarlığındaydı. Küllerin bulunduğu urne, pazar günü Guatemala City'de yazarın adını taşıyan kültür merkezinde, Guatemala'nın farklı bölgelerinden toplanan topraklarla çevrili bir alana yerleştirildi. Törene Nobel Barış Ödülü sahibi Rigoberta Menchú da katıldı.

Yazarla aynı adı taşıyan oğlu Miguel Ángel Asturias törende, "Sana söyleyebilirim ihtiyar, bizimlesin, vatanındasın, kendi göğünün altında uyuyacaksın" dedi.

Maya efsanelerinden diktatörlük romanlarına

1899'da doğan Asturias, 1920'lerde etnoloji okumak için Paris'e gitti. Gerçeküstücülerden etkilenen yazar, ilk büyük eseri olan ve Maya köken efsanelerini ve mitolojik hikâyeleri yeniden anlatan Guatemala Efsaneleri'ni Fransa'dayken yazdı. 1946 tarihli Sayın Başkan romanı ve Muz Üçlemesi ise Latin Amerika'daki diktatörlüklerin dehşetini ve muz plantasyonlarında yerli işçilerin maruz kaldığı sömürüyü anlatıyordu.

En ünlü romanı kabul edilen 1949 tarihli Mısır Adamları, etraflarındaki dünya hızla değişip modernleşirken yerli toplulukların mücadelesini konu alıyor. Asturias, yerli Guatemalalıların deneyimlerinden beslenen canlı anlatımıyla 1967'de Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.

Darbe ve sürgün

Guatemala'nın "On Yıllık Baharı" olarak bilinen 1944-1954 döneminde Asturias, Orta ve Güney Amerika'da çeşitli diplomatik görevlerde bulundu ve yazmayı sürdürdü. Ancak 1954'te seçilmiş Devlet Başkanı Jacobo Árbenz'in ABD destekli bir darbeyle devrilmesinin ardından vatandaşlıktan çıkarıldı, kitapları yasaklandı ve sürgüne gitmek zorunda kaldı.

Oğlu, yazarın "her zaman Guatemala'da olmak istediğini" ancak koşulların buna izin vermediğini söyledi. Aile, küllerin taşınmasına ancak 2023'te Bernardo Arévalo'nun devlet başkanı seçilmesinin ardından onay verdi. Arévalo törende Asturias'ı "dünyadaki sesimiz" olarak andı ve "Sayfalarında adlandırdığı ve yeniden icat ettiği topraklarda dinlenmeyi hak ediyordu" dedi. Arévalo'nun babası Juan José Arévalo, On Yıllık Bahar döneminde devlet başkanıyken Asturias'ı diplomatik göreve atamıştı. Edebiyat dünyasında bu hafta başka bir gündem de vardı, Afrika'nın prestijli Caine ödülü kazanan öyküde yapay zekâ kullanıldığına dair kanıt bulunamadığını açıkladı.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir