Kanada'nın Nova Scotia eyaletindeki Halifax limanının derinliklerinde büyük bir deney sürüyor. The Guardian'ın aktardığına göre burada okyanus, atmosferdeki karbonu emmesi için mühendislik yöntemleriyle yönlendiriliyor. İklim krizine karşı önerilen bu yöntemin savunucuları okyanusla karbon gidermenin gerekli olduğunu söylerken, eleştirmenler daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguluyor.
Okyanusla karbon giderme şirketi Planetary Technologies'in kurucu ortağı ve kıdemli bilim insanı Greg Rau, "Bu, doğa ananın atmosfer ve okyanus kimyasını uzun zaman ölçeklerinde yeniden dengelemek için birkaç milyar yıldır doğal olarak yaptığı şey" diyor. Planetary Technologies, okyanustaki doğal karbon döngülerini hızlandırarak atmosferdeki fazla karbonu azaltmaya çalışan şirketlerden biri.
Tebeşir benzeri maddeyle karbon emilimi
Şirket, okyanus alkalinite artırımı (OAE) adı verilen bir yöntem uyguluyor. Bu yöntemde deniz suyuna tebeşir benzeri bir madde ekleniyor. Alkali minerallerin çözünmesi deniz suyunun pH değerini yükseltiyor ve suyun normalden daha fazla karbondioksit emip depolamasını sağlıyor. Süreç aynı zamanda iklim krizinin "kötü ikizi" olarak anılan ve hızla artan okyanus asitlenmesini dengelemeye de yardımcı oluyor.
Planetary Technologies haftada beş gün, bir konteynerden çalışarak yerel elektrik şirketinin soğutma suyuna kendi geliştirdiği alkali bulamacı ekliyor. Ortaya çıkan kokusuz, süt rengi karışım limana boşaltılıyor ve sensörlerle izleniyor. Başlangıçta küçük devlet hibeleri ve risk sermayesiyle desteklenen şirket, artık JPMorgan Chase ve Shopify gibi şirketlere milyonlarca dolarlık karbon giderme kredisi satarak gelir elde ediyor. Pulitzer Center'ın kurduğu Ocean Carbon Removal Watch veri tabanına göre bu yeni sektöre 2021'den bu yana 500 milyon dolardan fazla yatırım yapıldı.
İlk uluslararası çerçeve kabul edildi
Uzun süren müzakerelerin ardından Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ekimde okyanus gübrelemesi, okyanus alkalinite artırımı ve biyokütle batırma olmak üzere üç büyük okyanus karbon giderme tekniğini resmî olarak tanıyan ilk uluslararası çerçeveyi kabul etti. Denize atık boşaltımını düzenleyen Londra sözleşmesi ve protokolünün yıllık toplantısında kabul edilen çerçeve temkinli bir yaklaşım öneriyor. IMO, "Araştırma aşamasının ötesindeki herhangi bir faaliyet düşünülmeden önce daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç var" açıklamasını yaptı.
Nova Scotia, bugün dünyanın en büyük okyanus alkalinite artırımı merkezi konumunda. Dalhousie Üniversitesi'nin Ocean Frontier Institute'ü ve Kanada hükümetinin hibeleriyle desteklenen bölgede CarbonRun ve pHathom Technologies gibi şirketler de faaliyet gösteriyor. Benzer saha denemeleri Meksika Körfezi'nden Norveç'in nehirlerine, Singapur limanlarına kadar dünyanın pek çok yerinde öneriliyor.
"Biyolojinin bir fiyatı yok"
Ancak bazı bilim insanları, zaten baskı altındaki bir ekosisteme ek maddeler katmanın deniz canlılarına zarar verebileceğinden endişe ediyor. Göteborg Üniversitesi'nden Sam Dupont, "Yeni bir ilaç geliştirdiğinizde izlemeniz gereken adımlar vardır. Bir maddeyi bulup hemen uygulamazsınız. Şu anda okyanusla karbon gidermede doğrudan klinik denemeye atlanıyor gibi görünüyor" diyor.
Bilim insanları alkalinite artırımında kullanılan malzemelerin de birbirinin aynı olmadığını fark ediyor. Madencilik yan ürünleri gibi bazı malzemeler çok daha ucuz, ancak içerdikleri eser metaller deniz ekosistemleri üzerinde büyük etki yaratabiliyor. Slovenya'daki Jožef Stefan Enstitüsü'nden Nina Bednaršek, deniz besin zincirinin temelini oluşturan zooplanktonlar konusunda özellikle endişeli. Bednaršek, "Şu anda biyolojinin bir fiyatı yok. Bence bu yanlış" diyor. New York merkezli Sabin İklim Değişikliği Hukuku Merkezi'nden Romany Webb ise mevcut deniz hukukunun bu yeni alana nasıl uygulanacağının belirsiz olduğunu, bunun da "kötü niyetli aktörlerin düzenleyici boşlukları istismar etmesine" fırsat yaratabileceğini söylüyor.
Bu yazı hakkında ifade bırakın
OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.
İlginizi çekebilir
Dünyanın donmuş katmanı güvenli sınırı çoktan aştı
Uluslararası bir bilim ekibi, buzullar, deniz buzu, donmuş toprak ve kar örtüsünden oluşan kriyosfer için ilk kez "güve…
Okyanus dibindeki tek bir taşta 245 hayvan yaşıyor
Pasifik'in 4 ila 6 bin metre derinliğinde, milyonlarca yılda oluşan metal yumrularının çatlaklarında milimetreden küçük…
Kanada kıyısında balık spermi denizi yeşile boyadı
Kanada'nın Vancouver Adası açıklarında Pasifik ringa balıklarının toplu üremesi sırasında salınan sperm bulutu, uydudan…

MongoDB analitik veritabanı Firebolt'u satın aldıYazılım
Canva'ya üretken yapay zekâyı kapatma düğmesi geldiYapay zekâ
Xbox kullanıcıların arka planını GTA 6 reklamına çevirdiOyun
Burun damlası yaşlı farelerin hafızasını gençleştirdiGenel
Google'ın uzaydaki yapay zekâ sunucularını Blue Origin taşıyacakTeknoloji
Wolf Alice ve Disclosure Boardmasters 2027'nin manşetindeMüzik



