İçeriğe atla
Kahverengi bir gece güvesi, pirinç bir pusula, yıldızlı gece göğü ve bulut parçaları, dağ silueti ve bir mağara ağzı, demir tozu çizgileriyle bir mıknatıs, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Bogong güveleri yıldız görünmeyince manyetik alanla yön buluyor

Avustralya'da her yıl 1.000 kilometreye varan göç yolculuğuna çıkan nesli tehlikedeki Bogong güvelerinin, bulutlar yıldızları kapattığında Dünya'nın manyetik alanını pusula olarak kullandığı ortaya çıktı. Nature dergisinde yayımlanan araştırmada manyetik alan ters çevrildiğinde güvelerin tam ters yöne uçtuğu görüldü.

Can E.ohafalan editörüYayın · 2 dk okuma
Kahverengi bir gece güvesi, pirinç bir pusula, yıldızlı gece göğü ve bulut parçaları, dağ silueti ve bir mağara ağzı, demir tozu çizgileriyle bir mıknatıs, yırtık kâğıt katmanları. İnsan figürü yok.

Avustralya'nın nesli tehlike altındaki Bogong güveleri, hayatlarında yalnızca bir kez yaptıkları uzun göç yolculuğunda yönlerini nasıl bulduklarının yeni bir sırrını ele verdi. ScienceAlert'in aktardığına göre İsveç'teki Lund Üniversitesi'nden nöroetolog Eric Warrant liderliğindeki ekip, güvelerin Dünya'nın manyetik alanını da pusula olarak kullandığını gösterdi. Araştırma Nature dergisinde yayımlandı.

1.000 kilometrelik ilk ve tek yolculuk

Bogong güveleri her ilkbaharda Avustralya'nın güneydoğusundaki iç bölgelere dağılmış üreme alanlarındaki yeraltı kozalarından çıkarak 1.000 kilometreye varan bir yolculukla güneye uçuyor. Her güve bu yolculuğu ömründe ilk ve tek kez yapıyor, buna rağmen yolu biliyor. Yolculuğun sonunda Avustralya Alpleri'ndeki aynı birkaç mağarada toplanan güveler, yaz boyunca serin ve gölgeli ortamda uyku halinde bekliyor. Sonbaharda ise üremek için geri dönüyorlar.

Aynı ekip geçen yıl güvelerin yalnızca yıldız ışığıyla yön bulabildiğini göstermişti. Ancak yıldızlar sık sık bulutların arkasında kalıyor ve bu durum güveleri yolundan alıkoymuyor. Araştırmacılar bu nedenle güvelerin ikinci bir pusulası olması gerektiğini düşünüyordu.

Uçuş simülatöründe yapay gece göğü

Ekip, güvelerin yaz sığınağının yaklaşık 70 kilometre kuzeyindeki Selwyn Dağı'na ışık tuzakları kurarak iki ilkbahar ve sonbahar göçünde güve yakaladı. Yakalanan güveler, manyetik malzeme içermeyen karanlık bir laboratuvara taşındı ve bir uçuş simülatörüne bağlandı. Arenada ağaç, çimen ve tepe siluetleri, güvenin seçtiği yöne göre akan bir zemin deseni ve tepede Avustralya'nın aysız yıldızlı gökyüzü ya da kafa karıştırmak için rastgele dağıtılmış yıldızlar yansıtıldı. Düzeneğin tamamı, içinde kontrollü bir manyetik alan oluşturan bir bobinle sarıldı.

Manyetik alan ters dönünce rota da döndü

Karışık yıldızların altında uçan güveler manyetik alan normalken yönlerini sorunsuz buldu, alan tamamen kapatıldığında ise tamamen şaşırdı. Araştırmacılar, "Manyetik alan 180 derece çevrildiğinde ya da eğimi ters çevrildiğinde güveler ters yöne uçuyor" diye yazdı. Güveler zayıf radyo frekansı gürültüsü eklendiğinde ve mor-mavi ışık süzüldüğünde de yönünü kaybetti. Bu iki etken, Avrupa kızılgerdanı ve kral kelebeği gibi manyetik alanla yön bulan diğer hayvanların da kafasını karıştırıyor. Bu nedenle bilim insanları, güvelerin manyetik algılayıcısının ışıkla tetiklenen kimyasal bir tepkimeyle çalıştığını düşünüyor. Ancak bu algılayıcının yeri henüz bulunamadı. Gece göğü bu hafta başka bir açıdan da gündemdeydi, Gece gökyüzünde uydular çıplak gözle görülen yıldızları geçti.

Bu yazı hakkında ifade bırakın

OHA!falan’ı takip edinGünün haberleri, kısa videolar ve özetler her gün sosyal medyada.

İlginizi çekebilir